Wspólnotowy Harmonogram Pieca

Pięć rodzin dzieli jeden duży piec.

Cinco famílias partilham um fogão grande.

Stoi na środku podwórza, zbudowany z kamienia i gliny.

Está no centro de um pátio, construído de pedra e argila.

Jest wystarczająco duży na trzy garnki jednocześnie.

É grande o suficiente para três panelas ao mesmo tempo.

Ale pięć rodzin potrzebuje go każdego dnia.

Mas cinco famílias precisam dele todos os dias.

Bez planu zapanowałby chaos.

Sem um plano, haveria caos.

Więc kobiety stworzyły harmonogram.

Então as mulheres fizeram um horário.

Pierwsza rodzina gotuje o świcie.

A primeira família cozinha ao amanhecer.

Wstają najwcześniej, bo ojciec wychodzi w pole przed wschodem słońca.

Acordam mais cedo porque o pai sai para os campos antes do nascer do sol.

Ich posiłek jest prosty: owsianka i herbata.

A sua refeição é simples: papa e chá.

Używają pieca przez trzydzieści minut i zostawiają go czystym.

Usam o fogão durante trinta minutos e deixam-no limpo.

Druga rodzina gotuje zaraz potem.

A segunda família cozinha logo a seguir.

Mają małe dzieci, które jedzą wcześnie.

Têm crianças pequenas que comem cedo.

Ich posiłek trwa dłużej, bo gotują mleko i podgrzewają chleb.

A sua refeição demora mais porque fervem leite e aquecem pão.

Mają czterdzieści pięć minut.

Têm quarenta e cinco minutos.

Trzecia rodzina gotuje w południe.

A terceira família cozinha ao meio-dia.

To największy posiłek dnia.

Esta é a maior refeição do dia.

Używają wszystkich trzech miejsc na garnki.

Usam os três espaços para panelas.

Ryż, gulasz i warzywa gotują się jednocześnie.

Arroz, ensopado e legumes cozinham ao mesmo tempo.

Mają jedną godzinę.

Têm uma hora.

Czwarta rodzina gotuje późnym popołudniem.

A quarta família cozinha ao final da tarde.

Ich jedzenie jest lżejsze, głównie podgrzane resztki i świeża herbata.

A sua comida é mais leve, principalmente restos reaquecidos e chá fresco.

Potrzebują dwudziestu minut.

Precisam de vinte minutos.

Piąta rodzina gotuje wieczorem.

A quinta família cozinha à noite.

Przygotowują też jedzenie na następny poranek.

Também preparam comida para a manhã seguinte.

Ich sesja jest najdłuższa: godzina i piętnaście minut.

A sua sessão é a mais longa: uma hora e quinze minutos.

Harmonogram nie był na początku zapisany.

O horário não foi escrito no início.

Wszyscy po prostu znali kolejność.

Todos simplesmente sabiam a ordem.

Ale gdy nowa rodzina wprowadziła się na podwórze, zaczęły się konflikty.

Mas quando uma nova família se mudou para o pátio, começaram os conflitos.

Ktoś gotował za długo.

Alguém cozinhou tempo demais.

Ktoś zaczął za wcześnie.

Alguém começou cedo demais.

Posiłki się nakładały.

As refeições sobrepuseram-se.

Paliwo skończyło się, zanim ostatnia rodzina mogła gotować.

O combustível acabou antes de a última família poder cozinhar.

Więc kobiety usiadły razem i ustaliły zasady.

Então as mulheres sentaram-se juntas e fizeram regras.

Każda rodzina otrzymuje stały przedział czasowy.

Cada família recebe um período de tempo fixo.

Jeśli skończysz wcześniej, zostawiasz piec następnej rodzinie.

Se acabares cedo, deixas o fogão para a próxima família.

Jeśli potrzebujesz dodatkowego czasu, musisz poprosić dzień wcześniej.

Se precisares de tempo extra, deves pedir no dia anterior.

Paliwo jest dzielone po równo: każda rodzina przynosi tyle samo drewna lub węgla co tydzień.

O combustível é partilhado igualmente: cada família traz a mesma quantidade de lenha ou carvão cada semana.

Zasady obejmują też sprzątanie.

As regras também cobrem a limpeza.

Każda rodzina musi zeskrobać powierzchnię pieca i usunąć popiół po gotowaniu.

Cada família deve raspar a superfície do fogão e remover cinzas após cozinhar.

Jeśli jedna rodzina zostawi bałagan, następna to zgłasza.

Se uma família deixa sujidade, a seguinte reporta.

Po trzech zgłoszeniach bałaganiąca rodzina traci preferowany przedział czasowy.

Depois de três relatórios, a família desarrumada perde o seu período preferido.

Harmonogram obsługuje też dni specjalne.

O horário também lida com dias especiais.

W dzień targowy czasy gotowania przesuwają się, bo niektóre rodziny wracają późno ze świeżym jedzeniem.

No dia de mercado, os horários de cozinha mudam porque algumas famílias regressam tarde com comida fresca.

W dni świąteczne dwie rodziny mogą połączyć swój czas, by ugotować wspólny posiłek.

Em dias de festival, duas famílias podem combinar o seu tempo para cozinhar uma refeição partilhada.

Te wyjątki są uzgadniane z wyprzedzeniem.

Estas exceções são acordadas antecipadamente.

Konflikty nadal się zdarzają.

Os conflitos ainda acontecem.

Gulasz jednej kobiety gotuje się dłużej niż przewidywano.

O ensopado de uma mulher demora mais do que esperado.

Dzieci innej rodziny są chore i potrzebują gorącego jedzenia poza harmonogramem.

Os filhos de outra família estão doentes e precisam de comida quente fora do horário.

Kobiety rozwiązują te problemy przez negocjacje, nie przez autorytet.

As mulheres resolvem estes problemas através de negociação, não de autoridade.

Żadna jedna osoba nie kontroluje pieca.

Nenhuma pessoa controla o fogão.

Decyzje podejmowane są wspólnie.

As decisões são tomadas em conjunto.

Harmonogram pieca to nie tylko gotowanie.

O horário do fogão não é apenas sobre cozinhar.

Chodzi o koordynację.

É sobre coordenação.

Zarządza czasem, paliwem, pracą, czystością i sprawiedliwością w pięciu gospodarstwach domowych.

Gere tempo, combustível, trabalho, limpeza e justiça entre cinco famílias.

To system zarządzania wymyślony przez kobiety, które musiały wyżywić swoje rodziny z jednego wspólnego zasobu.

É um sistema de governação inventado por mulheres que precisavam de alimentar as suas famílias a partir de um recurso partilhado.

Koordynacja sama w sobie jest wynalazkiem.

A coordenação em si é uma invenção.

Wymaga zasad, elastyczności i zaufania.

Requer regras, flexibilidade e confiança.

Wspólnotowy harmonogram pieca jest dowodem, że logistyka domowa może być tak złożona i ważna jak każdy formalny system.

O horário comunitário do fogão é a prova de que a logística doméstica pode ser tão complexa e importante como qualquer sistema formal.

Koordynacja sama w sobie jest wynalazkiem, a systemy, które kobiety tworzą, by sprawiedliwie dzielić zasoby, są tak złożone jak każde formalne zarządzanie.

A coordenação em si é uma invenção, e os sistemas que as mulheres criam para partilhar recursos de forma justa são tão complexos como qualquer governação formal.