The Migrant Cook's Archive

Rosa had moved from the Philippines to the Netherlands when she was thirty-one.

Rosa przeprowadziła się z Filipin do Holandii w wieku trzydziestu jeden lat.

She worked as a home caregiver.

Pracowała jako opiekunka domowa.

In her free time she cooked.

W wolnym czasie gotowała.

She cooked the dishes her mother had taught her, the ones her grandmother had made before that.

Gotowała potrawy, których nauczyła ją mama, te, które wcześniej robiła babcia.

She had no written recipes.

Nie miała przepisów na piśmie.

Everything lived in her hands and her memory.

Wszystko żyło w jej rękach i pamięci.

After a few years she met other Filipino women in the city who had the same experience.

Po kilku latach poznała inne Filipinki w mieście, które miały to samo doświadczenie.

They cooked the same dishes from memory.

Gotowały te same dania z pamięci.

They worried about the same thing: what would happen to these recipes when their generation was gone?

Martwiły się o to samo: co stanie się z tymi przepisami, gdy ich pokolenie odejdzie?

Their children were growing up speaking Dutch.

Ich dzieci dorastały mówiąc po niderlandzku.

Some had never seen a whole fish being prepared.

Niektóre nigdy nie widziały, jak przyrządza się całą rybę.

Some did not know the names of the ingredients in their parents' language.

Niektóre nie znały nazw składników w języku rodziców.

Rosa started recording.

Rosa zaczęła nagrywać.

She filmed herself cooking each dish and narrated in both Filipino and Dutch.

Filmowała siebie podczas gotowania każdego dania i komentowała po filipińsku i po niderlandzku.

She wrote short notes about where each dish came from, who had taught her, and what occasion it was made for.

Pisała krótkie notatki o tym, skąd pochodzi każde danie, kto ją go nauczył i na jaką okazję było przygotowywane.

She shared the videos in a private group with other Filipino women in the city.

Udostępniła filmy w prywatnej grupie z innymi Filipinkami w mieście.

They began adding their own versions.

Zaczęły dodawać własne wersje.

The same dish appeared four different ways from four different regions.

To samo danie pojawiło się na cztery różne sposoby z czterech różnych regionów.

Arguments broke out about the correct method.

Wybuchły kłótnie o właściwą metodę.

Then laughter.

Potem śmiech.

Then more recipes.

Potem więcej przepisów.

A local library heard about the project and offered to help archive it properly.

Lokalna biblioteka dowiedziała się o projekcie i zaproponowała pomoc w jego właściwym zarchiwizowaniu.

The collection was digitized and made available to the wider community.

Zbiory zostały zdigitalizowane i udostępnione szerszej społeczności.

Filipino families elsewhere in the country requested access.

Filipińskie rodziny z innych części kraju poprosiły o dostęp.

The archive was not a museum.

Archiwum nie było muzeum.

It was a living document, still growing.

Był to żywy dokument, wciąż rosnący.

Rosa said she had not set out to preserve a culture.

Rosa powiedziała, że nie miała zamiaru zachować kultury.

She had just not wanted to forget her mother.

Po prostu nie chciała zapomnieć o swojej mamie.