Szóstka ENIAC: Wynalazły Sposób na Naprawę Programu
As Seis do ENIAC: Elas Inventaram Como Reparar um Programa
Sześć kobiet zatrudnionych do obsługi pierwszego potężnego komputera na świecie nie miało żadnej instrukcji, więc wynalazły sztukę debugowania, testowania i dokumentowania kodu od podstaw.
Po drugiej wojnie światowej najpotężniejszy komputer na świecie stał w budynku w Filadelfii.
Após a Segunda Guerra Mundial, o computador mais poderoso do mundo ficava num edifício na Filadélfia.
Nazywał się ENIAC.
Chamava-se ENIAC.
Wypełniał cały pokój drutami, lampami i migającymi światłami.
Enchia uma sala inteira com fios, tubos e luzes a piscar.
Sześć kobiet zostało zatrudnionych, by go uruchomić.
Seis mulheres foram contratadas para o fazer funcionar.
Nazywały się Kathleen McNulty, Jean Bartik, Betty Holberton, Marlyn Meltzer, Ruth Teitelbaum i Frances Spence.
Os seus nomes eram Kathleen McNulty, Jean Bartik, Betty Holberton, Marlyn Meltzer, Ruth Teitelbaum e Frances Spence.
Nie miały instrukcji obsługi.
Não tinham manual de instruções.
Nikt nigdy wcześniej nie programował takiego komputera.
Ninguém tinha alguma vez programado um computador assim.
Musiały wymyślać metodę w miarę pracy.
Tiveram de inventar o método à medida que avançavam.
Aby zaprogramować ENIAC, musiały śledzić ścieżki przez setki schematów okablowania.
Para programar o ENIAC, tinham de traçar caminhos através de centenas de diagramas de fios.
Nie było ekranu, na który można by patrzeć.
Não havia nenhum ecrã para ver.
Nie było kodu do odczytania w taki sposób, jak go dziś rozumiemy.
Não havia código para ler da maneira como o entendemos hoje.
Błąd oznaczał zły drut lub błędne ustawienie przełącznika gdzieś w ścianie metalu i szkła.
Um erro significava um fio errado ou um interruptor mal posicionado algures numa parede de metal e vidro.
Gdy maszyna dawała błędną odpowiedź, kobiety musiały znaleźć przyczynę.
Quando a máquina dava a resposta errada, as mulheres tinham de descobrir porquê.
To był początek debugowania.
Este foi o início da depuração.
Wynalazły przypadki testowe.
Elas inventaram casos de teste.
Uruchamiały ten sam rachunek na kilka sposobów, by wychwycić błędy.
Elas executavam o mesmo cálculo de várias formas para detetar erros.
Tworzyły pisemne zapisy każdej konfiguracji, by obliczenie można było dokładnie powtórzyć.
Criaram registos escritos de cada configuração para que um cálculo pudesse ser repetido exatamente.
Wypracowały nawyki, które uczyniły programowanie rzemiosłem, którego można się nauczyć.
Desenvolveram hábitos que tornaram a programação numa arte ensinável.
Po wojnie zajęły się innymi pracami.
Após a guerra, continuaram com outros trabalhos.
Betty Holberton pomagała rozwijać pierwsze narzędzia programowe.
Betty Holberton ajudou a desenvolver as primeiras ferramentas de software.
Jean Bartik kierowała zespołami budującymi następną generację komputerów.
Jean Bartik liderou equipas que construíram a próxima geração de computadores.
Ich metody rozprzestrzeniły się bez należnego uznania, wchłoniete przez dziedzinę, która nie zawsze pamiętała, skąd pochodzą.
Os seus métodos espalharam-se sem crédito, absorvidos numa área que nem sempre se lembrava de onde vinham os métodos.
Ale sposób, w jaki programista dziś sprawdza swoją pracę, pisze test i prowadzi rejestr zmian, te nawyki zostały ukształtowane w tamtym pokoju przez te sześć kobiet, przy użyciu kabli krosowniczych i cierpliwości.
Mas a forma como um programador hoje verifica o seu trabalho, escreve um teste e mantém um registo do que mudou, esses hábitos foram moldados naquela sala, por aquelas seis mulheres, com cabos de ligação e paciência.
Morał: Każde rzemiosło potrzebuje swoich pierwszych mistrzów, a zapomniani mistrzowie ukształtowali je najbardziej.
Moral: Cada arte precisa dos seus primeiros mestres, e os mestres que são esquecidos foram os que mais moldaram a arte.