Sześć Kobiet, Które Obudziły Maszynę

Dawno temu najpotężniejsza na świecie maszyna licząca stała w milczeniu w dużym, zimnym pokoju w Pensylwanii.

Once upon a time, the world's most powerful calculating machine sat silent in a big, cold room in Pennsylvania.

Nazywała się ENIAC i miała rozmiar całego domu. Miała ściany z metalowych paneli, tysiące migających świateł i kilometry kabli.

It was called ENIAC, and it was the size of an entire house — walls of metal panels, thousands of blinking lights, and miles of cables.

Nikt nie wiedział, jak ją uruchomić.

No one knew how to make it work.

Sześć młodych kobiet dostało więc gruby stos schematów i powiedziano im: rozgryźcie to.

So six young women were given a thick stack of diagrams and told: figure it out.

Ich imiona to Jean, Betty, Kathleen, Marlyn, Ruth i Frances.

Their names were Jean, Betty, Kathleen, Marlyn, Ruth, and Frances.

Zostały zatrudnione jako ludzkie komputery, osoby, które ręcznie wykonywały obliczenia dla armii.

They had been hired as human computers — people who did sums by hand for the army.

Teraz miały nowe zadanie: nauczyć metalowego giganta myślenia.

Now they had a new job: teach a metal giant to think.

Nie było instrukcji obsługi, przewodnika ani nikogo, kogo można zapytać.

There was no instruction book, no guide, and no one to ask.

Sześć kobiet przeczytało więc każdy schemat, prześledzilo każdy przewód i rozmawiało ze sobą do późna w nocy.

So the six women read every diagram, traced every wire, and talked to each other late into the night.

Wymyśliły sposoby dawania maszynie sekwencji kroków, to, co dziś nazywamy programem.

They invented ways to give the machine a sequence of steps — what we now call a program.

Gdy coś szło nie tak, wczołgiwały się do maszyny, aby znaleźć wadliwy przełącznik.

When something went wrong, they crawled inside the machine to find the faulty switch.

Kiedy maszyna popełniała dziwne błędy, wymyślały metody testowania i poprawiania. Dziś nazywamy to debugowaniem.

When the machine made strange mistakes, they invented methods to test and correct it — what we now call debugging.

Powoli maszyna zaczęła budzić się do życia.

Slowly, the machine began to roar to life.

Liczby płynęły. Obliczenia biegły. Problemy rozwiązywano w sekundy, co wcześniej zajmowało tygodnie.

Numbers flowed. Calculations ran. Problems were solved in seconds that used to take weeks.

Ale kiedy armia urządziła uroczyste pokazy, fotografowie ustawiali generałów przed ENIAC-iem.

But when the army held a grand unveiling, photographers posed the generals in front of ENIAC.

Sześć kobiet stało z boku lub w ogóle nie było na zdjęciach.

The six women stood off to the side, or were not in the pictures at all.

Minęły dziesięciolecia. Potem, jeden po drugim, historycy i pisarze zaczęli pytać: kto tak naprawdę zaprogramował tę maszynę?

Decades passed. Then, one by one, historians and writers began to ask: who actually programmed that machine?

Odpowiedź była zawsze taka sama: te same sześć imion.

The answer was always the same six names.

Dziś Jean, Betty, Kathleen, Marlyn, Ruth i Frances są pamiętane jako pierwsze programistki. Były to kobiety, które obudziły maszynę.

Today, Jean, Betty, Kathleen, Marlyn, Ruth, and Frances are remembered as the first programmers — the women who woke up the machine.

Morał: Osoba, która rozgryza, jak coś działa, jest równie ważna jak ta, która to zbudowała.

Moral: The person who figures out how something works is just as important as the person who built it.