Starożytna Księga, Która Uratowała Miliony
Het Oude Boek Dat Miljoenen Redde
Gdy młoda bibliotekarka odkrywa tajemniczą starą książkę, nie ma pojęcia, że zawiera klucz do ratowania niezliczonych żyć. Czasami najpotężniejsze skarby ukrywają się w najbardziej zwykłych miejscach.
Tu Youyou była młodą naukowczynią w Chinach.
Tu Youyou was een jonge wetenschapper in China.
Uwielbiała studiować stare księgi medyczne.
Ze hield ervan oude geneeskundeboeken te bestuderen.
Te księgi były bardzo, bardzo stare.
Deze boeken waren heel, heel oud.
Opowiadały o roślinach i ziołach.
Ze gingen over planten en kruiden.
Pewnego dnia jej szef dał jej ogromny problem.
Op een dag gaf haar baas haar een groot probleem.
Wielu żołnierzy chorowało na malarię.
Veel soldaten werden ziek van malaria.
Malaria to niebezpieczna choroba.
Malaria is een gevaarlijke ziekte.
Komary przenoszą tę chorobę na ludzi.
Muggen geven deze ziekte aan mensen door.
Żołnierze umierali.
De soldaten stierven.
„Znajdź lekarstwo” – powiedział jej szef.
Vind een geneesmiddel", zei haar baas.
„Użyj starych ksiąg”.
Gebruik de oude boeken".
Tu Youyou poczuła ekscytację, ale też strach.
Tu Youyou voelde zich enthousiast maar ook bang.
Musiała uratować wiele istnień.
Ze moest veel levens redden.
Codziennie chodziła do swojego laboratorium.
Ze ging elke dag naar haar laboratorium.
Przeczytała setki starych książek o roślinach.
Ze las honderden oude boeken over planten.
Najpierw próbowała wielu różnych roślin.
Eerst probeerde ze veel verschillende planten uit.
Przerabiała je na lekarstwa.
Ze maakte er medicijnen van.
Ale nic nie działało dobrze.
Maar niets werkte goed.
Żołnierze nadal chorowali.
De soldaten bleven ziek worden.
Tu Youyou była bardzo smutna.
Tu Youyou werd erg verdrietig.
Wtedy znalazła coś interesującego.
Toen vond ze iets interessants.
Stara księga wspominała o wyjątkowej roślinie.
Een oud boek vertelde over een bijzondere plant.
Roślina nazywała się bylica słodka.
De plant heette zoete alsem.
Księga miała 1600 lat.
Het boek was 1600 jaar oud.
Stary tekst mówił coś ważnego.
Het oude boek zei iets belangrijks.
Trzeba użyć zimnej wody, a nie gorącej.
Het zei dat je koud water moest gebruiken, geen heet water.
Większość naukowców zawsze używała gorącej wody.
De meeste wetenschappers gebruikten altijd heet water.
Ale ta księga była inna.
Maar het oude boek was anders.
Tu Youyou postanowiła wypróbować tę metodę.
Tu Youyou besloot deze methode te proberen.
Umieściła bylicę w zimnej wodzie.
Ze legde de zoete alsem in koud water.
Czekała i czekała.
Ze wachtte en wachtte.
Potem przerobiła roślinę na lekarstwo.
Daarna maakte ze van de plant een medicijn.
Następnie przetestowała nowe lekarstwo na myszach.
Daarna testte ze het nieuwe medicijn op muizen.
Myszy miały malarię.
De muizen hadden malaria.
Po zażyciu lekarstwa myszy wyzdrowiały.
Na het innemen van het medicijn knapten de muizen op.
Tu Youyou była bardzo szczęśliwa.
Tu Youyou was heel blij.
Ale musiała mieć pewność.
Maar ze moest zeker zijn.
Postanowiła najpierw przetestować lek na sobie.
Ze besloot het medicijn eerst op zichzelf te testen.
To było bardzo niebezpieczne.
Dat was heel gevaarlijk.
Lek mógł jej zaszkodzić.
Het medicijn kon haar pijn doen.
Ale chciała chronić innych ludzi.
Maar ze wilde andere mensen beschermen.
Tu Youyou zażyła lekarstwo.
Tu Youyou nam het medicijn.
Czekała, aby zobaczyć, co się stanie.
Ze wachtte om te zien wat er zou gebeuren.
Czuła się dobrze.
Ze voelde zich goed.
Lek był bezpieczny.
Het medicijn was veilig.
Potem podała lekarstwo pacjentom chorym na malarię.
Daarna gaf ze het medicijn aan patiënten met malaria.
Pacjenci szybko poczuli się lepiej.
De patiënten knapten snel op.
Lek naprawdę działał.
Het medicijn werkte echt.
Tu Youyou znalazła lekarstwo.
Tu Youyou had het geneesmiddel gevonden.
Nazwę lekarstwa ustaliła jako artemizynina.
Ze noemde het medicijn artemisinine.
Ten lek uratował miliony ludzi na całym świecie.
Dit middel redde miljoenen mensen over de hele wereld.
Wiele krajów zaczęło stosować artemizyninę u chorych na malarię.
Veel landen begonnen artemisinine te gebruiken voor malariapatiënten.
Naukowcy wszędzie chcieli poznać pracę Tu Youyou.
Wetenschappers overal wilden alles weten over Tu Youyous werk.
Stała się sławna w wielu krajach.
Ze werd beroemd in veel landen.
Ale zawsze pamiętała stare księgi, które jej pomogły.
Maar ze herinnerde zich altijd de oude boeken die haar hadden geholpen.
Wiele lat później wydarzyło się coś niesamowitego.
Jaren later gebeurde er iets geweldigs.
Tu Youyou otrzymała Nagrodę Nobla.
Tu Youyou won de Nobelprijs.
To najważniejsza nagroda dla naukowców.
Dat is de belangrijkste prijs voor wetenschappers.
Była pierwszą Chinką, która ją zdobyła.
Ze was de eerste Chinese vrouw die deze prijs won.
Kiedy odbierała nagrodę, powiedziała coś ważnego.
Toen ze de prijs ontving, zei ze iets belangrijks.
Podziękowała starym chińskim księgom medycznym.
Ze bedankte de oude Chinese geneeskundeboeken.
Podziękowała wszystkim naukowcom, którzy z nią pracowali.
Ze bedankte alle wetenschappers die met haar hadden gewerkt.
Tu Youyou pokazała światu coś wyjątkowego.
Tu Youyou liet de wereld iets bijzonders zien.
Stara wiedza i nowa nauka mogą działać razem.
Oude kennis en nieuwe wetenschap kunnen samenwerken.
Czasem najstarsze książki mają najlepsze odpowiedzi.
Soms hebben de oudste boeken de beste antwoorden.
Dziś artemizynina wciąż ratuje życie każdego dnia.
Vandaag redt artemisinine nog steeds elke dag levens.
Odkrycie Tu Youyou pomaga ludziom na całym świecie.
De ontdekking van Tu Youyou helpt mensen over de hele wereld.
Udowodniła, że jedna osoba może zrobić wielką różnicę.
Ze bewees dat één persoon een groot verschil kan maken.
Młoda naukowczyni, która kochała stare księgi, została bohaterką.
De jonge wetenschapper die van oude boeken hield, werd een heldin.