Starożytna Księga, Która Uratowała Miliony
El Libro Antiguo Que Salvó a Millones
Gdy młoda bibliotekarka odkrywa tajemniczą starą książkę, nie ma pojęcia, że zawiera klucz do ratowania niezliczonych żyć. Czasami najpotężniejsze skarby ukrywają się w najbardziej zwykłych miejscach.
Tu Youyou była młodą naukowczynią w Chinach.
Tu Youyou era una joven científica en China.
Uwielbiała studiować stare księgi medyczne.
Le encantaba estudiar libros antiguos de medicina.
Te księgi były bardzo, bardzo stare.
Estos libros eran muy, muy viejos.
Opowiadały o roślinach i ziołach.
Hablaban de plantas y hierbas.
Pewnego dnia jej szef dał jej ogromny problem.
Un día, su jefe le dio un gran problema.
Wielu żołnierzy chorowało na malarię.
Muchos soldados se enfermaban de malaria.
Malaria to niebezpieczna choroba.
La malaria es una enfermedad peligrosa.
Komary przenoszą tę chorobę na ludzi.
Los mosquitos transmiten esta enfermedad a las personas.
Żołnierze umierali.
Los soldados estaban muriendo.
„Znajdź lekarstwo” – powiedział jej szef.
Encuentra una cura", dijo su jefe.
„Użyj starych ksiąg”.
Usa los libros antiguos".
Tu Youyou poczuła ekscytację, ale też strach.
Tu Youyou se sintió emocionada pero asustada.
Musiała uratować wiele istnień.
Tenía que salvar muchas vidas.
Codziennie chodziła do swojego laboratorium.
Iba a su laboratorio todos los días.
Przeczytała setki starych książek o roślinach.
Leyó cientos de libros antiguos sobre plantas.
Najpierw próbowała wielu różnych roślin.
Primero probó muchas plantas diferentes.
Przerabiała je na lekarstwa.
Las convirtió en medicina.
Ale nic nie działało dobrze.
Pero nada funcionó bien.
Żołnierze nadal chorowali.
Los soldados seguían enfermándose.
Tu Youyou była bardzo smutna.
Tu Youyou se sintió muy triste.
Wtedy znalazła coś interesującego.
Entonces encontró algo interesante.
Stara księga wspominała o wyjątkowej roślinie.
Un libro antiguo hablaba de una planta especial.
Roślina nazywała się bylica słodka.
La planta se llamaba ajenjo dulce.
Księga miała 1600 lat.
El libro tenía 1.600 años de antigüedad.
Stary tekst mówił coś ważnego.
El viejo libro decía algo importante.
Trzeba użyć zimnej wody, a nie gorącej.
Decía que había que usar agua fría, no agua caliente.
Większość naukowców zawsze używała gorącej wody.
La mayoría de los científicos siempre usaban agua caliente.
Ale ta księga była inna.
Pero el libro antiguo era diferente.
Tu Youyou postanowiła wypróbować tę metodę.
Tu Youyou decidió probar este método.
Umieściła bylicę w zimnej wodzie.
Puso el ajenjo dulce en agua fría.
Czekała i czekała.
Esperó y esperó.
Potem przerobiła roślinę na lekarstwo.
Luego convirtió la planta en medicina.
Następnie przetestowała nowe lekarstwo na myszach.
Después probó la nueva medicina en ratones.
Myszy miały malarię.
Los ratones tenían malaria.
Po zażyciu lekarstwa myszy wyzdrowiały.
Después de tomar la medicina, los ratones mejoraron.
Tu Youyou była bardzo szczęśliwa.
Tu Youyou se puso muy feliz.
Ale musiała mieć pewność.
Pero necesitaba estar segura.
Postanowiła najpierw przetestować lek na sobie.
Decidió probar la medicina en sí misma primero.
To było bardzo niebezpieczne.
Esto era muy peligroso.
Lek mógł jej zaszkodzić.
La medicina podía dañarla.
Ale chciała chronić innych ludzi.
Pero quería proteger a otras personas.
Tu Youyou zażyła lekarstwo.
Tu Youyou tomó la medicina.
Czekała, aby zobaczyć, co się stanie.
Esperó para ver qué sucedía.
Czuła się dobrze.
Se sintió bien.
Lek był bezpieczny.
La medicina era segura.
Potem podała lekarstwo pacjentom chorym na malarię.
Después de eso, les dio la medicina a pacientes con malaria.
Pacjenci szybko poczuli się lepiej.
Los pacientes mejoraron rápidamente.
Lek naprawdę działał.
La medicina realmente funcionó.
Tu Youyou znalazła lekarstwo.
Tu Youyou había encontrado la cura.
Nazwę lekarstwa ustaliła jako artemizynina.
Llamó a la medicina artemisinina.
Ten lek uratował miliony ludzi na całym świecie.
Este medicamento salvó a millones de personas en todo el mundo.
Wiele krajów zaczęło stosować artemizyninę u chorych na malarię.
Muchos países comenzaron a usar artemisinina para los pacientes con malaria.
Naukowcy wszędzie chcieli poznać pracę Tu Youyou.
Científicos de todas partes querían saber del trabajo de Tu Youyou.
Stała się sławna w wielu krajach.
Se volvió famosa en muchos países.
Ale zawsze pamiętała stare księgi, które jej pomogły.
Pero siempre recordó los libros antiguos que la ayudaron.
Wiele lat później wydarzyło się coś niesamowitego.
Años más tarde ocurrió algo asombroso.
Tu Youyou otrzymała Nagrodę Nobla.
Tu Youyou ganó el Premio Nobel.
To najważniejsza nagroda dla naukowców.
Es el premio más importante para los científicos.
Była pierwszą Chinką, która ją zdobyła.
Fue la primera mujer china en ganar este premio.
Kiedy odbierała nagrodę, powiedziała coś ważnego.
Cuando recibió el premio dijo algo importante.
Podziękowała starym chińskim księgom medycznym.
Agradeció a los antiguos libros de medicina china.
Podziękowała wszystkim naukowcom, którzy z nią pracowali.
Agradeció a todos los científicos que trabajaron con ella.
Tu Youyou pokazała światu coś wyjątkowego.
Tu Youyou mostró al mundo algo especial.
Stara wiedza i nowa nauka mogą działać razem.
El conocimiento antiguo y la ciencia nueva pueden trabajar juntos.
Czasem najstarsze książki mają najlepsze odpowiedzi.
A veces los libros más viejos tienen las mejores respuestas.
Dziś artemizynina wciąż ratuje życie każdego dnia.
Hoy la artemisinina todavía salva vidas todos los días.
Odkrycie Tu Youyou pomaga ludziom na całym świecie.
El descubrimiento de Tu Youyou ayuda a personas en todo el mundo.
Udowodniła, że jedna osoba może zrobić wielką różnicę.
Demostró que una sola persona puede marcar una gran diferencia.
Młoda naukowczyni, która kochała stare księgi, została bohaterką.
La joven científica que amaba los libros antiguos se convirtió en heroína.