O Estendal de Secagem como Máquina Sazonal

A chuva parou.

De regen is gestopt.

O céu está limpo.

De lucht is helder.

Uma mulher sai e olha para o sol.

Een vrouw stapt naar buiten en kijkt naar de zon.

Hoje é um dia de secagem.

Vandaag is een droogdag.

Ela traz um estendal de madeira de dentro de casa e coloca-o no quintal.

Ze draagt een houten rek van binnenuit het huis en plaatst het in de tuin.

O estendal tem quatro pernas e uma estrutura plana feita de paus finos amarrados com corda.

Het rek heeft vier poten en een plat frame gemaakt van dunne stokken samengebonden met touw.

Ela posiciona-o cuidadosamente, virado para sul onde o sol é mais forte.

Ze positioneert het zorgvuldig, gericht naar het zuiden waar de zon het sterkst is.

Primeiro, ela estende tiras de carne.

Eerst legt ze reepjes vlees uit.

São finas e salgadas.

Ze zijn dun en gezouten.

O sol vai extrair a humidade.

De zon zal het vocht eruit trekken.

Em dois dias, a carne estará seca o suficiente para ser armazenada durante meses.

Over twee dagen is het vlees droog genoeg om maanden te bewaren.

Sem o estendal, a carne ficaria no chão onde insetos e sujidade a alcançariam.

Zonder het rek zou het vlees op de grond liggen waar insecten en vuil het zouden bereiken.

Noutra secção, ela espalha ervas.

Op een ander deel spreidt ze kruiden.

Hortelã, tomilho e erva-príncipe são dispostos em camadas individuais para que o ar possa circular à volta de cada folha.

Munt, tijm en citroengras worden in enkele lagen gelegd zodat lucht rond elk blad kan bewegen.

Se as ervas forem empilhadas muito grossas, retêm humidade e criam bolor em vez de secar.

Als de kruiden te dik gestapeld zijn, houden ze vocht vast en ontwikkelen schimmel in plaats van te drogen.

A altura do estendal importa.

De hoogte van het rek is belangrijk.

Está a cerca de um metro do chão.

Het staat ongeveer een meter boven de grond.

Isto mantém a comida longe de animais e humidade do solo.

Dit houdt voedsel weg van dieren en bodemvocht.

Também apanha mais vento do que uma superfície baixa.

Het vangt ook meer wind dan een laag oppervlak zou doen.

A brisa puxa a humidade da comida e leva-a embora.

De bries trekt vocht uit het voedsel en voert het weg.

O espaçamento entre os paus também importa.

De afstand tussen de stokken is ook belangrijk.

Os espaços deixam o ar fluir de baixo e dos lados.

De gaten laten lucht stromen van onderen en van de zijkanten.

Isto cria circulação que acelera a secagem.

Dit creëert circulatie die het drogen versnelt.

Uma superfície sólida prenderia a humidade por baixo.

Een vast oppervlak zou vochtigheid eronder vasthouden.

Ao meio-dia, ela verifica o progresso.

Tegen de middag controleert ze de voortgang.

Ela vira as tiras de carne para que ambos os lados sequem uniformemente.

Ze draait de vleesrepen om zodat beide kanten gelijkmatig drogen.

Ela move as ervas que estão na sombra para um lugar mais soalheiro.

Ze verplaatst de kruiden die in de schaduw staan naar een zonniger plek.

Ela ajusta ligeiramente o ângulo do estendal à medida que o sol se move pelo céu.

Ze past de hoek van het rek licht aan naarmate de zon over de hemel beweegt.

À tarde, ela adiciona tecido lavado ao estendal.

In de middag voegt ze gewassen stof toe aan het rek.

O sol e o vento secam o tecido mais rápido do que pendurá-lo numa corda à sombra.

De zon en wind drogen de stof sneller dan het ophangen aan een lijn in de schaduw.

O estendal dá ao tecido uma superfície plana, o que reduz as rugas.

Het rek geeft de stof een plat oppervlak, wat kreukels vermindert.

Quando o sol começa a pôr-se, ela leva tudo para dentro.

Wanneer de zon begint onder te gaan, brengt ze alles naar binnen.

A carne está a meio.

Het vlees is half klaar.

Ela vai colocá-lo lá fora novamente amanhã.

Ze zal het morgen weer buiten zetten.

As ervas já estão crocantes e prontas para guardar em frascos de argila.

De kruiden zijn al knapperig en klaar om in kleipotten te bewaren.

O tecido está seco e dobrado.

De stof is droog en gevouwen.

O estendal de secagem é uma máquina.

Het droogrek is een machine.

Não usa eletricidade nem combustível.

Het gebruikt geen elektriciteit of brandstof.

A sua fonte de energia é o sol e o vento.

Zijn energiebron is de zon en de wind.

A mulher opera-o escolhendo o dia certo, a posição certa e o momento certo.

De vrouw bedient het door de juiste dag, de juiste positie en de juiste timing te kiezen.

Ela lê o tempo como um engenheiro lê um medidor.

Ze leest het weer zoals een ingenieur een meter leest.

Ela sabe quais dias são bons para secar e quais não são.

Ze weet welke dagen goed zijn voor drogen en welke niet.

Ela sabe que um dia quente com pouco vento seca a carne mas pode queimar as ervas.

Ze weet dat een hete dag met weinig wind vlees droogt maar kruiden kan verbranden.

Ela ajusta o seu plano de acordo.

Ze past haar plan dienovereenkomstig aan.

Cada família na aldeia tem um estendal de secagem.

Elk gezin in het dorp heeft een droogrek.

Cada um é ligeiramente diferente, adaptado às condições locais.

Elk is iets anders, aangepast aan lokale omstandigheden.

Alguns são mais altos para áreas ventosas.

Sommige zijn hoger voor winderige gebieden.

Alguns têm espaçamento mais fino para sementes pequenas.

Sommige hebben fijnere afstanden voor kleine zaden.

O design reflete anos de observação.

Het ontwerp weerspiegelt jaren van observatie.

O estendal de secagem transforma a luz solar e o vento num aparelho doméstico.

Het droogrek verandert zonlicht en wind in een huishoudelijk apparaat.

É sazonal, alimentado pelo tempo e operado por mulheres.

Het is seizoensgebonden, aangedreven door het weer en bediend door vrouwen.

Um estendal de secagem é uma máquina alimentada pelo tempo que transforma a luz solar e o vento numa ferramenta para preservar comida, tecido e ervas.

Een droogrek is een door het weer aangedreven machine die zonlicht en wind omzet in een gereedschap voor het bewaren van voedsel, stof en kruiden.