Naukowczyni, która Znalazła Nasienie Nowej Krwi
La Científica que Encontró la Semilla de la Nueva Sangre
W cichym laboratorium Yuna szuka małego nasiona ukrytego w ludzkiej krwi, nasiona które może stać się każdą komórką krwi, której potrzebuje ciało. Po latach starannych porażek znajduje je, a bardzo chore dzieci zaczynają zdrowieć.
W głębi cichego laboratorium naukowczyni o imieniu Yuna szukała czegoś bardzo małego.
En lo profundo de un laboratorio tranquilo, una científica llamada Yuna buscaba algo muy pequeño.
Szukała nasienia samej krwi.
Estaba buscando la semilla de la sangre misma.
Każda kropla krwi zawiera wiele rodzajów komórek.
Cada gota de sangre contiene muchos tipos de células.
Ale ukryte wśród nich były specjalne nasiona, które mogły wyrosnąć w każdy rodzaj komórki krwi.
Pero ocultas entre ellas había semillas especiales que podían convertirse en cualquier tipo de célula sanguínea.
Yuna nazywała je komórkami matkami.
Yuna las llamaba las células madre.
Znalezienie ich było jak znalezienie jednego ziarnka piasku na bardzo długiej plaży.
Encontrarlas era como encontrar un grano de arena particular en una playa muy larga.
Inni naukowcy próbowali i rezygnowali.
Otros científicos lo habían intentado y se habían rendido.
"Są zbyt rzadkie", mówili niektórzy. "Wyglądają dokładnie jak inne."
"Son demasiado raras", dijeron algunos. "Se parecen exactamente a las demás."
Ale Yuna się nie poddała.
Pero Yuna no se rindió.
Spędziła lata ucząc się, jak zachowują się komórki matki.
Pasó años aprendiendo cómo se comportaban las células madre.
Próbowała jednej metody, potem drugiej, potem kolejnej.
Probó un método, luego otro, luego otro.
Prowadziła staranne zapisy każdego eksperymentu, który się nie powiódł.
Llevaba registros cuidadosos de cada experimento que fallaba.
"Każda porażka pokazuje mi, gdzie nie szukać" - powiedziała swojemu zespołowi.
"Cada fracaso me muestra dónde no buscar", le dijo a su equipo.
W końcu Yuna i jej współpracownicy znaleźli sposób na oddzielenie komórek matek od reszty.
Finalmente, Yuna y sus colegas encontraron una manera de separar las células madre del resto.
Teraz mogli je zbierać, hodować i dawać pacjentom potrzebującym nowej krwi.
Ahora podían recogerlas, cultivarlas y dárselas a pacientes que necesitaban sangre nueva.
Lekarze wykorzystali to odkrycie do leczenia ludzi, których ciała przestały wytwarzać zdrową krew.
Los médicos utilizaron este descubrimiento para tratar a personas cuyos cuerpos habían dejado de producir sangre sana.
Dzieci, które były bardzo chore, zaczęły wracać do zdrowia.
Los niños que habían estado muy enfermos comenzaron a sanar.
Imię Yuny widniało na patencie, ale jej twarz nie pojawiała się w wiadomościach.
El nombre de Yuna estaba en la patente, pero su cara no estaba en las noticias.
Wolała tak.
Ella lo prefería así.
Usiadła z powrotem przy swoim stole, spojrzała przez mikroskop i dalej szukała.
Volvió a sentarse en su banco de trabajo, miró por su microscopio y siguió buscando.
Wierzyła, że wciąż jest więcej do odkrycia.
Creía que aún había más por descubrir.