Mária Telkes i Pierwszy Dom Solarny
Mária Telkes e a Primeira Casa Solar
Mária Telkes była pionierską fizyką, która wierzyła, że energia słoneczna może zastąpić paliwa kopalne w ogrzewaniu domów, i postanowiła to udowodnić. Jej Dover Sun House z 1948 roku stał się przełomowym eksperymentem w energooszczędnej architekturze.
Mária Telkes była węgiersko-amerykańską biofizyczką, która poświęciła znaczną część swojego życia na wykorzystanie mocy słońca do codziennego użytku domowego.
Mária Telkes foi uma biofísica húngaro-americana que dedicou grande parte de sua vida a aproveitar o poder do sol para uso doméstico cotidiano.
Urodzona w Budapeszcie w 1900 roku, wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych w 1925 roku i wkrótce dołączyła do Massachusetts Institute of Technology, gdzie stała się kluczową postacią w projekcie badań nad energią słoneczną.
Nascida em Budapeste em 1900, ela imigrou para os Estados Unidos em 1925 e logo ingressou no Instituto de Tecnologia de Massachusetts, onde se tornou uma figura central no Projeto de Pesquisa de Energia Solar.
Podczas gdy większość inżynierów jej epoki skupiała się na paliwach kopalnych, Telkes była przekonana, że energię słoneczną można pozyskiwać wystarczająco wydajnie, aby ogrzać cały dom przez zimę w Nowej Anglii.
Enquanto a maioria dos engenheiros de sua época se concentrava em combustíveis fósseis, Telkes estava convencida de que a energia solar poderia ser capturada com eficiência suficiente para aquecer uma casa inteira durante um inverno na Nova Inglaterra.
Głównym wyzwaniem, przed którym stała, nie było zbieranie ciepła ze słońca, ale jego przechowywanie na zimne noce i pochmurne dni, gdy światło słoneczne było niedostępne.
O desafio central que ela enfrentou não era coletar calor do sol, mas armazená-lo para as noites frias e os dias nublados quando a luz solar não estava disponível.
Telkes rozwiązała ten problem, używając związku chemicznego zwanego solą Glaubera lub siarczanem sodu dziesięciowodnym, który pochłania i uwalnia duże ilości ciepła podczas topnienia i krzepnięcia.
Telkes resolveu esse problema usando um composto químico chamado sal de Glauber, ou sulfato de sódio decahidratado, que absorve e libera grandes quantidades de calor ao derreter e solidificar.
Ta zasada, znana jako materiał zmiennofazowy, pozwalała jej systemowi magazynowania zatrzymywać znacznie więcej energii na jednostkę masy niż konwencjonalne zbiorniki na wodę lub kamienne ściany.
Esse princípio, conhecido como material de mudança de fase, permitiu que seu sistema de armazenamento retivesse muito mais energia por unidade de peso do que tanques de água convencionais ou paredes de pedra.
W 1948 roku, pracując w ścisłej współpracy z architektem Eleanor Raymond, Telkes pomogła zaprojektować i zbudować Dover Sun House w Dover w stanie Massachusetts.
Em 1948, trabalhando em estreita colaboração com a arquiteta Eleanor Raymond, Telkes ajudou a projetar e construir o Dover Sun House em Dover, Massachusetts.
Dom miał duże okna skierowane na południe do zbierania światła słonecznego oraz sieć pojemników wypełnionych solą Glaubera za ścianami do przechowywania zebranego ciepła.
A casa contava com grandes janelas voltadas para o sul para captar a luz solar e uma rede de recipientes cheios de sal de Glauber atrás das paredes para armazenar o calor coletado.
Podczas zimy 1948-1949 dom utrzymywał komfortowe temperatury bez żadnego konwencjonalnego systemu ogrzewania, co dowodziło, że słoneczne ogrzewanie domów jest technicznie wykonalne.
Durante o inverno de 1948 a 1949, a casa manteve temperaturas confortáveis sem nenhum sistema de aquecimento convencional, demonstrando que o aquecimento solar doméstico era tecnicamente viável.
Chociaż system w końcu napotkał problemy z degradacją soli podczas wielokrotnych cykli, eksperyment ustanowił podstawowe zasady, do których inżynierowie nadal się odwołują.
Embora o sistema tenha eventualmente encontrado problemas com a degradação do sal ao longo de ciclos repetidos, o experimento estabeleceu princípios fundamentais que os engenheiros ainda referenciam hoje.
Telkes kontynuowała opracowywanie sprzętu do odsalania wody za pomocą energii słonecznej, używanego przez siły alianckie podczas II wojny światowej, i prowadziła badania nad zastosowaniami słonecznymi do późnej starości.
Telkes continuou a desenvolver equipamentos de dessalinização solar usados pelas forças aliadas durante a Segunda Guerra Mundial, e continuou pesquisando aplicações solares até os seus oitenta anos.
Jej praca leży na styku nauki o materiałach, architektury i systemów energetycznych, wyprzedzając o dziesięciolecia ruch domów pasywnych i nowoczesne panele fotowoltaiczne na dachach.
Seu trabalho está na interseção de ciência de materiais, arquitetura e sistemas de energia, antecipando o movimento de casas passivas e os painéis fotovoltaicos modernos por décadas.
Dziś każdy dom izolowany materiałami zmiennofazowymi lub wyposażony w solarne kolektory termiczne zawdzięcza coś gotowości Telkes do traktowania samego domu jako systemu energetycznego wartego przeprojektowania od podstaw.
Hoje, cada casa isolada com materiais de mudança de fase ou equipada com coletores solares térmicos deve algo à disposição de Telkes para tratar a própria casa como um sistema de energia que vale a pena redesenhar do zero.