Maria Curie zmienia naukę na zawsze

Maria Skłodowska-Curie mieszkała wiele lat temu w Polsce.

Marie Curie lived in Poland many years ago.

Kochała naukę bardziej niż cokolwiek innego.

She loved science more than anything else.

Ale kobiety nie mogły wtedy studiować na polskich uczelniach.

But women could not study at Polish universities then.

Maria była bardzo smutna z powodu tej niesprawiedliwej zasady.

Marie felt very sad about this unfair rule.

Bardzo pragnęła poznawać chemię i fizykę.

She wanted to learn about chemistry and physics badly.

Dlatego pewnego dnia podjęła odważną decyzję.

So she made a brave decision one day.

Przeniosła się do Paryża we Francji, by studiować naukę.

She moved to Paris, France to study science.

Maria miała bardzo mało pieniędzy na jedzenie i ubrania.

Marie had very little money for food or clothes.

Mieszkała w maleńkim, zimnym pokoju niedaleko uczelni.

She lived in a tiny, cold room near the university.

Maria uczyła się dniami i nocami bez przerwy.

Marie studied day and night without stopping ever.

Większość dni jadła tylko chleb z masłem.

She ate only bread and butter most days.

Czasem na zajęciach kręciło jej się w głowie z głodu.

Sometimes she felt dizzy from hunger during classes.

Jednak Maria nigdy nie porzuciła swoich marzeń.

But Marie never gave up on her dreams.

Skończyła studia fizyczne jako najlepsza w grupie.

She graduated first in her physics degree program.

Potem poznała Pierre’a Curie, kolejnego błyskotliwego naukowca.

Then she met Pierre Curie, another brilliant scientist.

Maria i Pierre bardzo szybko się zakochali.

Marie and Pierre fell in love very quickly.

Pobrali się i codziennie pracowali razem.

They got married and worked together every day.

Para dzieliła tę samą pasję do nauki.

The couple shared the same passion for science.

Pewnego dnia Maria usłyszała o tajemniczych niewidzialnych promieniach.

One day, Marie heard about mysterious invisible rays.

Promienie te pochodziły z ciężkiego metalu nazwanego uranem.

These rays came from a heavy metal called uranium.

Inni uczeni nie potrafili wyjaśnić tego dziwnego zjawiska.

Other scientists could not explain this strange phenomenon.

Maria postanowiła dokładnie zbadać te niewidzialne promienie.

Marie decided to study these invisible rays carefully.

Po raz pierwszy nazwała tę tajemniczą energię „radioaktywnością”.

She called this mysterious energy "radioactivity" for the first time.

Maria pracowała każdego dnia w lodowatej szopie.

Marie worked in a freezing cold shed every day.

Mieszała ogromne kotły wrzącej rudy.

She stirred huge pots of boiling metal ore.

Praca była niezwykle niebezpieczna i bardzo ciężka.

The work was extremely dangerous and very difficult.

Dłonie Marii zostały poparzone i pokryte bliznami przez chemikalia.

Marie's hands became burned and scarred from the chemicals.

Po czterech długich latach ciężkiej pracy stało się coś niezwykłego.

After four long years of hard work, something amazing happened.

Maria odkryła w przyrodzie dwa zupełnie nowe pierwiastki chemiczne.

Marie discovered two completely new chemical elements in nature.

Nazawała je polonem i radem na cześć ojczyzny.

She named them polonium and radium after her homeland.

Rad świecił pięknym zielonym światłem.

The radium glowed with a beautiful green light.

Maria trzymała małe fiolki na swoim biurku.

Marie kept small bottles of it on her desk.

Nie wiedziała, że świecąca substancja szkodzi jej ciału.

She did not know the glowing substance was hurting her body.

Naukowcy na całym świecie zachwycili się jej odkryciami.

Scientists around the world became very excited about Marie's discoveries.

Najpierw zdobyła Nagrodę Nobla z fizyki.

She won the Nobel Prize in Physics first.

Później otrzymała kolejną Nagrodę Nobla z chemii.

Then she won another Nobel Prize in Chemistry later.

Maria została pierwszą kobietą uhonorowaną tą ważną nagrodą.

Marie became the first woman to win this important award.

Była też pierwszą osobą z dwoma różnymi Noblami.

She was also the first person to win two different Nobel Prizes.

Ale pewnego deszczowego dnia rodzinę Curie dotknęła tragedia.

But tragedy struck the Curie family one rainy day.

Pierre został potrącony na ulicy przez wóz konny.

Pierre was hit by a horse carriage on the street.

Zmarł natychmiast wskutek ciężkich obrażeń.

He died instantly from his serious injuries.

Maria była załamana, lecz kontynuowała pracę naukową.

Marie felt heartbroken but continued her scientific work anyway.

Została pierwszą profesorką na uniwersytecie.

She became the first female professor at the university.

Maria codziennie uczyła studentów o radioaktywności i chemii.

Marie taught students about radioactivity and chemistry every day.

Podczas I wojny światowej natychmiast pomagała rannym żołnierzom.

During World War One, Marie helped wounded soldiers immediately.

Zbudowała mobilne aparaty rentgenowskie dla szpitali polowych.

She built mobile X-ray machines for battlefield hospitals.

Te maszyny uratowały życie tysiącom żołnierzy.

These machines saved thousands of soldiers' lives.

Radioaktywne odkrycia Marii później pomogły lekarzom leczyć chorych na nowotwory.

Marie's radioactive discoveries later helped doctors treat cancer patients.

Jej praca doprowadziła do wielu ważnych terapii medycznych dziś.

Her work led to many important medical treatments today.

Maria Curie zmarła wiele lat później na chorobę popromienną.

Marie Curie died from radiation sickness many years later.

Jej zeszyty są radioaktywne nawet po dziesięcioleciach.

Her notebooks are still radioactive even today after decades.

Naukowcy muszą zakładać specjalną odzież ochronną, by je czytać.

Scientists must wear special protective clothing to read them.

Maria udowodniła, że kobiety także mogą być genialnymi naukowcami.

Marie proved that women could be brilliant scientists too.

Otworzyła drzwi dla przyszłych badaczek na całym świecie.

She opened doors for future female researchers everywhere.

Jej odwaga i determinacja na zawsze zmieniły naukę.

Her courage and determination changed science forever.