Les Archives de la Cuisinière Migrante

Rosa avait déménagé des Philippines aux Pays-Bas quand elle avait trente et un ans.

Rosa przeprowadziła się z Filipin do Holandii w wieku trzydziestu jeden lat.

Elle travaillait comme aide à domicile.

Pracowała jako opiekunka domowa.

Dans son temps libre elle cuisinait.

W wolnym czasie gotowała.

Elle cuisinait les plats que sa mère lui avait appris, ceux que sa grand-mère avait préparés avant cela.

Gotowała potrawy, których nauczyła ją mama, te, które wcześniej robiła babcia.

Elle n'avait pas de recettes écrites.

Nie miała przepisów na piśmie.

Tout vivait dans ses mains et sa mémoire.

Wszystko żyło w jej rękach i pamięci.

Après quelques années, elle a rencontré d'autres femmes philippines dans la ville qui avaient la même expérience.

Po kilku latach poznała inne Filipinki w mieście, które miały to samo doświadczenie.

Elles cuisinaient les mêmes plats de mémoire.

Gotowały te same dania z pamięci.

Elles s'inquiétaient de la même chose : qu'arriverait-il à ces recettes quand leur génération serait partie?

Martwiły się o to samo: co stanie się z tymi przepisami, gdy ich pokolenie odejdzie?

Leurs enfants grandissaient en parlant néerlandais.

Ich dzieci dorastały mówiąc po niderlandzku.

Certains n'avaient jamais vu préparer un poisson entier.

Niektóre nigdy nie widziały, jak przyrządza się całą rybę.

Certains ne connaissaient pas les noms des ingrédients dans la langue de leurs parents.

Niektóre nie znały nazw składników w języku rodziców.

Rosa a commencé à enregistrer.

Rosa zaczęła nagrywać.

Elle s'est filmée en train de cuisiner chaque plat et a narré en philippin et en néerlandais.

Filmowała siebie podczas gotowania każdego dania i komentowała po filipińsku i po niderlandzku.

Elle a écrit de courtes notes sur l'origine de chaque plat, qui le lui avait appris et pour quelle occasion il était préparé.

Pisała krótkie notatki o tym, skąd pochodzi każde danie, kto ją go nauczył i na jaką okazję było przygotowywane.

Elle a partagé les vidéos dans un groupe privé avec d'autres femmes philippines de la ville.

Udostępniła filmy w prywatnej grupie z innymi Filipinkami w mieście.

Elles ont commencé à ajouter leurs propres versions.

Zaczęły dodawać własne wersje.

Le même plat est apparu de quatre façons différentes dans quatre régions différentes.

To samo danie pojawiło się na cztery różne sposoby z czterech różnych regionów.

Des disputes ont éclaté sur la bonne méthode.

Wybuchły kłótnie o właściwą metodę.

Puis des rires.

Potem śmiech.

Puis plus de recettes.

Potem więcej przepisów.

Une bibliothèque locale a entendu parler du projet et a proposé d'aider à l'archiver correctement.

Lokalna biblioteka dowiedziała się o projekcie i zaproponowała pomoc w jego właściwym zarchiwizowaniu.

La collection a été numérisée et mise à la disposition de la communauté au sens large.

Zbiory zostały zdigitalizowane i udostępnione szerszej społeczności.

Des familles philippines d'autres parties du pays ont demandé l'accès.

Filipińskie rodziny z innych części kraju poprosiły o dostęp.

L'archive n'était pas un musée.

Archiwum nie było muzeum.

C'était un document vivant, encore en croissance.

Był to żywy dokument, wciąż rosnący.

Rosa a dit qu'elle n'avait pas eu l'intention de préserver une culture.

Rosa powiedziała, że nie miała zamiaru zachować kultury.

Elle n'avait simplement pas voulu oublier sa mère.

Po prostu nie chciała zapomnieć o swojej mamie.