Joan Clarke: Łamaczka Szyfrów, Która Musiała Milczeć
Joan Clarke: A Decifradora de Códigos Que Teve de Ficar em Silêncio
Joan Clarke pomogła złamać nazistowskie szyfry w Bletchley Park i być może przyczyniła się do skrócenia wojny, lecz przez resztę życia nie mogła o tym nikomu powiedzieć.
Podczas II wojny światowej młoda kobieta z talentem do łamigłówek została zwerbowana do tajnego miejsca na angielskiej wsi.
Durante a Segunda Guerra Mundial, uma jovem com talento para puzzles foi recrutada para um lugar secreto no campo inglês.
Miejsce to nazywało się Bletchley Park.
O lugar chamava-se Bletchley Park.
Miała na imię Joan Clarke.
O seu nome era Joan Clarke.
Była błyskotliwą matematyczką.
Era uma matemática brilhante.
Jej zadaniem było łamanie szyfrów, których używało wojsko niemieckie do przesyłania wiadomości.
O seu trabalho era quebrar os códigos que o exército alemão usava para enviar mensagens.
Kody tworzyła maszyna zwana Enigmą.
Os códigos eram produzidos por uma máquina chamada Enigma.
Każdego dnia miliony istnień zależały od odczytania tych wiadomości na czas.
Todos os dias, milhões de vidas dependiam de ler essas mensagens a tempo.
Joan pracowała obok Alana Turinga i zespołu najostrzejszych umysłów w Wielkiej Brytanii.
Joan trabalhou ao lado de Alan Turing e de uma equipa das mentes mais brilhantes da Grã-Bretanha.
Pomagała opracowywać techniki ataku na szyfr Enigmy.
Ela ajudou a desenvolver técnicas para atacar a cifra Enigma.
Pracowała przez długie noce, otoczona stosami przechwyconych wiadomości i zapachem papierosów oraz zimnej herbaty.
Ela trabalhava durante longas noites, rodeada de pilhas de mensagens interceptadas e o cheiro de cigarros e chá frio.
Praca, którą wykonała, pomogła aliantom wygrać wojnę.
O trabalho que ela fez ajudou os Aliados a ganhar a guerra.
Historycy uważają, że skróciło to wojnę o lata i ocaliło niezliczone życia.
Os historiadores acreditam que encurtou a guerra vários anos e salvou inúmeras vidas.
Ale gdy война się skończyła, Joan musiała wrócić do domu i milczeć.
Mas quando a guerra terminou, Joan teve de ir para casa e ficar em silêncio.
Podpisała Ustawę o Tajemnicy Państwowej.
Ela tinha assinado a Lei dos Segredos Oficiais.
Nie mogła nikomu powiedzieć, co robiła.
Ela não podia dizer a ninguém o que tinha feito.
Nie mogła wyjaśnić pracodawcom, dlaczego jest tak zdolna.
Ela não podia explicar aos empregadores por que era tão capaz.
Nie mogła powiedzieć rodzinie prawdy.
Ela não podia dizer a verdade à sua família.
Praca po prostu zniknęła z jej życia jak drzwi, które zostały zamknięte na klucz.
O trabalho simplesmente desapareceu da sua vida, como uma porta que tinha sido fechada à chave.
Minęły dekady.
Décadas passaram.
Inni weterani Bletchley powoli zaczęli mówić.
Outros veteranos de Bletchley começaram lentamente a falar.
Historia wychodziła na jaw stopniowo.
A história foi saindo aos poucos.
Joan dożyła, by zobaczyć, jak część tej historii zostaje opowiedziana.
Joan viveu para ver parte disso ser contado.
Doczekała się uznania przed śmiercią, choć nigdy tyle, ile zasługiwała.
Ela recebeu reconhecimento antes de morrer, embora nunca tanto quanto merecia.
Pomogła ocalić świat.
Ela tinha ajudado a salvar o mundo.
Potem strzegła tego sekretu z taką samą cichą dyscypliną, jakiej używała kiedyś do łamania szyfrów.
Depois guardou esse segredo com a mesma disciplina silenciosa que um dia usara para quebrar códigos.
Morał: Niektórzy noszą swoje największe czyny w milczeniu, a ciężar tego milczenia jest własnym rodzajem odwagi.
Moral: Algumas pessoas carregam os seus maiores feitos em silêncio, e o peso desse silêncio é a sua própria forma de coragem.