Jennifer Doudna, Emmanuelle Charpentier i nożyczki CRISPR
Jennifer Doudna, Emmanuelle Charpentier y las tijeras CRISPR
Dwie naukowczynie na różnych kontynentach odkrywają, jak bakterie używają CRISPR i Cas9 do walki z wirusami, a następnie przeprogramowują system w narzędzie zdolne edytować każdy gen.
Jennifer Doudna dorastała na Hawajach, zafascynowana żywym światem wokół niej.
Jennifer Doudna creció en Hawái, fascinada por el mundo vivo que la rodeaba.
Została biochemiczką i badała, jak cząsteczki RNA działają wewnątrz komórek.
Se convirtió en bioquímica y estudió cómo funcionan las moléculas de ARN dentro de las células.
Emmanuelle Charpentier dorastała we Francji i badała, jak bakterie bronią się przed wirusami.
Emmanuelle Charpentier creció en Francia y estudió cómo las bacterias se defienden contra los virus.
Bakterie wykształciły sprytny układ odpornościowy zwany CRISPR.
Las bacterias habían desarrollado un inteligente sistema inmune llamado CRISPR.
Kiedy wirus atakował, bakterie używały białka zwanego Cas9, by rozciąć DNA wirusa jak nożyczki molekularne.
Cuando un virus atacaba, las bacterias usaban una proteína llamada Cas9 para cortar el ADN del virus como unas tijeras moleculares.
Krótka cząsteczka RNA działała jak przewodnik, mówiąc Cas9 dokładnie, gdzie ciąć.
Una pequeña molécula de ARN actuaba como guía, diciéndole a Cas9 exactamente dónde cortar.
Jennifer i Emmanuelle spotkały się na konferencji w Portoryko w 2011 roku i zdały sobie sprawę, że mogą połączyć swoją wiedzę.
Jennifer y Emmanuelle se conocieron en una conferencia en Puerto Rico en 2011 y comprendieron que podían combinar sus conocimientos.
Zapytały: a co gdyby mogły przeprogramować RNA przewodnik, by celował w dowolną sekwencję DNA?
Se preguntaron: ¿y si podían reprogramar el ARN guía para apuntar a cualquier secuencia de ADN que eligieran?
Pracując w osobnych laboratoriach, zaprojektowały system mogący ciąć dowolny gen w dowolnym dokładnym miejscu.
Trabajando en sus laboratorios separados, diseñaron un sistema capaz de cortar cualquier gen en cualquier ubicación precisa.
W 2012 roku opublikowały przełomowy artykuł pokazujący, że CRISPR-Cas9 można zaprogramować do edycji DNA.
En 2012 publicaron su artículo fundamental que demostraba que CRISPR-Cas9 podía programarse para editar ADN.
Naukowcy na całym świecie używali narzędzia do naprawy wadliwych genów w roślinach, zwierzętach i ludzkich komórkach.
Científicos de todo el mundo usaron la herramienta para corregir genes defectuosos en plantas, animales y células humanas.
Lekarze zaczęli testować CRISPR w leczeniu chorób genetycznych, takich jak niedokrwistość sierpowatokrwinkowa.
Los médicos comenzaron a probar CRISPR para tratar enfermedades genéticas como la anemia de células falciformes.
Jednak Jennifer i Emmanuelle przypomniały światu, że tak potężne narzędzie musi być używane odpowiedzialnie.
Pero Jennifer y Emmanuelle recordaron al mundo que una herramienta tan poderosa debe usarse con responsabilidad.
W 2020 roku otrzymały Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii.
En 2020, recibieron el Premio Nobel de Química.
Były pierwszymi dwiema kobietami, które wspólnie otrzymały Nagrodę Nobla z chemii.
Fueron las primeras dos mujeres en compartir un Premio Nobel de Química.
Uśmiechnęły się, wiedząc, że najtrudniejsza i najważniejsza praca dopiero się zaczyna.
Sonrieron, sabiendo que el trabajo más difícil e importante apenas comenzaba.
Morał: Najpotężniejsze narzędzia wymagają największej troski w rękach, które je trzymają.
Moraleja: Las herramientas más poderosas exigen el mayor cuidado en las manos que las sostienen.