Domowa Księga Paliwa i Żywności
El Libro de Cuentas Doméstico de Combustible y Comida
Kobiety zarządzają niewidocznymi budżetami domowymi paliwa i żywności, dokonując codziennych kompromisów między odżywianiem, smakiem a kosztami energii. Ich precyzyjne obliczenia reprezentują realną ekonomię zasobów, która utrzymuje rodziny nakarmione w trudnych czasach.
Każdego ranka kobieta sprawdza, ile drewna opałowego zostało na stosie.
Cada mañana, una mujer revisa cuánta leña queda en la pila.
Liczy kawałki i myśli o posiłkach, które musi ugotować tego dnia.
Cuenta los trozos y piensa en las comidas que necesita cocinar ese día.
Ta codzienna kontrola jest formą domowej księgowości, którą kobiety praktykują od wieków.
Esta revisión diaria es una forma de contabilidad doméstica que las mujeres han practicado durante siglos.
Paliwo nie jest darmowe.
El combustible no es gratis.
W wielu społecznościach kobiety spędzają godziny na zbieraniu drewna opałowego lub zarabianiu pieniędzy na węgiel drzewny.
En muchas comunidades, las mujeres pasan horas recolectando leña o ganando dinero para comprar carbón.
Każdy kawałek paliwa ma swój koszt w czasie, wysiłku lub pieniądzach.
Cada pieza de combustible tiene un costo en tiempo, esfuerzo o dinero.
Kobiety planują gotowanie wokół paliwa, które mają.
Las mujeres planifican su cocina en torno al combustible que tienen.
Jeśli stos drewna jest niski, gotują prostsze posiłki, które wymagają mniej ognia.
Si la pila de leña es baja, cocinan comidas más simples que necesitan menos fuego.
Jeśli paliwa jest dużo, przygotowują dłuższe dania wymagające stałego ciepła.
Si el combustible es abundante, preparan platos más largos que requieren calor constante.
To planowanie jest rodzajem budżetu.
Esta planificación es una especie de presupuesto.
Kobiety równoważą to, co chcą ugotować, z tym, na co mogą sobie pozwolić spalić.
Las mujeres equilibran lo que quieren cocinar con lo que pueden permitirse quemar.
Każdego dnia dokonują kompromisów między odżywianiem, smakiem a paliwem.
Hacen concesiones todos los días entre nutrición, sabor y combustible.
Niektóre kobiety prowadzą w pamięci rejestr tego, ile paliwa zużywa każdy posiłek.
Algunas mujeres mantienen registros mentales de cuánto combustible usa cada comida.
Wiedzą, że gotowanie fasoli zużywa więcej drewna niż smażenie warzyw.
Saben que hervir frijoles requiere más leña que freír verduras.
Wiedzą, że chleb pieczony w glinianym piecu zużywa mniej paliwa niż chleb pieczony na otwartym ogniu.
Saben que el pan horneado en un horno de barro usa menos combustible que el pan horneado sobre fuego abierto.
Te zapisy pomagają kobietom planować z wyprzedzeniem.
Estos registros ayudan a las mujeres a planificar con anticipación.
Jeśli zbliża się rodzinna uroczystość, kobieta zaczyna oszczędzać paliwo na kilka dni przed.
Si viene una celebración familiar, la mujer empieza a ahorrar combustible con días de anticipación.
Gotuje lżejsze posiłki w ciągu tygodnia, aby mieć dość drewna na wielki posiłek.
Cocina comidas más ligeras durante la semana para tener suficiente leña para la comida grande.
Kobiety również śledzą cenę węgla drzewnego na rynku.
Las mujeres también siguen el precio del carbón en el mercado.
Gdy ceny rosną, przechodzą na tańsze paliwa lub zmieniają metody gotowania.
Cuando los precios suben, cambian a combustibles más baratos o cambian sus métodos de cocina.
To ten sam rodzaj zarządzania kosztami, który stosują firmy.
Este es el mismo tipo de gestión de costos que usan las empresas.
Księga rozciąga się na samo jedzenie.
El libro de cuentas se extiende a la comida misma.
Kobiety wiedzą, ile mają zboża i na ile dni starczy.
Las mujeres saben cuánto grano tienen y cuántos días durará.
Dzielą zboże na porcje, jedną na każdy dzień, i dostosowują, gdy zapasy się kurczą.
Dividen el grano en porciones, una para cada día, y ajustan si las provisiones se reducen.
Marnotrawstwo jest starannie unikane.
El desperdicio se evita cuidadosamente.
Resztki jedzenia są wykorzystywane ponownie w następnym posiłku.
La comida sobrante se reutiliza en la siguiente comida.
Kości gotowane są na rosół.
Los huesos se hierven para hacer caldo.
Obierki z warzyw stają się kompostem lub karmą dla zwierząt.
Los restos de verduras se convierten en compost o alimento para animales.
Nic nie jest wyrzucane bezmyślnie.
Nada se tira sin pensarlo.
Kobiety uczą tych umiejętności swoje córki.
Las mujeres enseñan estas habilidades a sus hijas.
Młoda dziewczyna uczy się szacować potrzeby paliwowe, obserwując swoją matkę.
Una niña aprende a estimar las necesidades de combustible observando a su madre.
Uczy się rozciągać zapasy żywności, pomagając w kuchni.
Aprende a estirar las provisiones de comida ayudando en la cocina.
Ta domowa księga jest niewidoczna dla większości ekonomistów.
Este libro de cuentas doméstico es invisible para la mayoría de los economistas.
Nie pojawia się w statystykach rządowych.
No aparece en las estadísticas gubernamentales.
Ale reprezentuje realne decyzje ekonomiczne, które wpływają na odżywianie, zdrowie i stabilność rodziny.
Pero representa toma de decisiones económicas reales que afectan la nutrición, la salud y la estabilidad familiar.
Kobiety zarządzające budżetami paliwowymi i żywnościowymi praktykują ekonomię zasobów na poziomie gospodarstwa domowego.
Las mujeres que gestionan presupuestos de combustible y comida practican economía de recursos a nivel doméstico.
Ich obliczenia są precyzyjne, ich kompromisy są realne, a ich planowanie utrzymuje rodziny nakarmione w trudnych czasach.
Sus cálculos son precisos, sus concesiones son reales, y su planificación mantiene a las familias alimentadas en tiempos difíciles.