De Graansorteermat
La Estera para Clasificar Grano
Een geweven mat met een gestructureerd oppervlak wordt een precisie-instrument voor het sorteren van graan, het verwijderen van stenen, insecten en slechte zaden door kantelen, schudden en visuele inspectie.
Een vrouw spreidt een geweven mat op de grond.
Una mujer extiende una estera tejida en el suelo.
Ze giet een stapel graan erop.
Vierte un montón de grano sobre ella.
Het graan is gemengd met kleine steentjes, gebroken kaf, dode insecten en slechte zaden.
El grano está mezclado con pequeñas piedras, cáscaras rotas, insectos muertos y semillas malas.
Voordat het graan opgeslagen kan worden, moeten al deze dingen eruit.
Antes de almacenar el grano, todo esto debe salir.
Ze begint te sorteren.
Comienza a clasificar.
Haar handen bewegen over de mat in vloeiende, cirkelvormige bewegingen.
Sus manos se mueven por la estera en movimientos circulares y suaves.
Ze kantelt de mat licht naar één kant.
Inclina la estera ligeramente hacia un lado.
De zwaardere stenen rollen naar de rand.
Las piedras más pesadas ruedan hacia el borde.
Ze pikt ze eruit met één hand terwijl de andere het graan in beweging houdt.
Los saca con una mano mientras la otra mantiene el grano en movimiento.
De mat is geen eenvoudig stuk stof.
La estera no es un simple trozo de tela.
Het heeft een ruw, gestructureerd oppervlak gemaakt van strak geweven palmstroken.
Tiene una superficie rugosa y texturizada hecha de tiras de palma tejidas apretadamente.
De textuur vangt klein vuil op dat gladde oppervlakken zouden missen.
La textura atrapa pequeños residuos que las superficies lisas no detectarían.
Stof en kleine kaf kleven aan de vezels terwijl het schone graan er voorbij glijdt.
El polvo y las pequeñas cáscaras se adhieren a las fibras mientras el grano limpio se desliza.
Ze schudt de mat met een snelle, scherpe beweging.
Sacude la estera con un movimiento rápido y brusco.
De lichtere stukjes, gebroken schelpen en gedroogde insectenvleugels, vliegen op en waaien weg in de bries.
Las piezas más ligeras, cáscaras rotas y alas de insectos secos, se elevan y se van con la brisa.
Het zwaardere goede graan blijft op de mat.
El grano bueno más pesado se queda en la estera.
Dit is handmatig wannen, met zwaartekracht en wind als gereedschap.
Esto es aventar a mano, usando la gravedad y el viento como herramientas.
Vervolgens kantelt ze de mat de andere kant op.
Luego, inclina la estera hacia el otro lado.
Een paar slechte zaden rollen naar de lage kant.
Unas pocas semillas malas ruedan hacia el lado bajo.
Ze zijn donkerder en lichter dan de goede.
Son más oscuras y más claras que las buenas.
Ze herkent ze aan kleur en verwijdert ze.
Las identifica por color y las retira.
Haar ogen werken net zo snel als haar handen.
Sus ojos trabajan tan rápido como sus manos.
Het hele proces duurt ongeveer twintig minuten voor een grote stapel graan.
Todo el proceso toma unos veinte minutos para un montón grande de grano.
Aan het einde is het graan schoon, droog en klaar voor opslag.
Al final, el grano está limpio, seco y listo para almacenar.
Geen stenen zullen een tand breken.
Ninguna piedra romperá un diente.
Geen insecten zullen de voorraad bederven.
Ningún insecto arruinará el suministro.
Geen slechte zaden zullen rot verspreiden.
Ninguna semilla mala propagará la podredumbre.
De mat zelf is ontworpen voor deze taak.
La estera misma está diseñada para este trabajo.
Het weefsel is strak genoeg om kleine korrels vast te houden maar los genoeg om fijn stof erdoor te laten vallen.
El tejido es lo suficientemente apretado para retener granos pequeños pero lo suficientemente suelto para dejar pasar el polvo fino.
De grootte is geschikt voor één persoon om alleen te beheren.
El tamaño es adecuado para que una persona lo maneje sola.
De randen zijn licht opgehoogd om te voorkomen dat graan morst.
Los bordes están ligeramente elevados para evitar que el grano se derrame.
Verschillende dorpen gebruiken verschillende matontwerpen.
Diferentes aldeas usan diferentes diseños de estera.
Op sommige plaatsen is het weefsel grover voor grotere granen zoals maïs.
En algunos lugares, el tejido es más grueso para granos más grandes como el maíz.
In andere is het fijner voor kleine zaden zoals gierst.
En otros, es más fino para semillas pequeñas como el mijo.
Het ontwerp past bij het lokale gewas.
El diseño se adapta al cultivo local.
De vrouwen die deze matten maken begrijpen textuur, luchtstroom en graangedrag.
Las mujeres que hacen estas esteras entienden textura, flujo de aire y comportamiento del grano.
Ze weten welk weefpatroon het beste werkt voor welk zaad.
Saben qué patrón de tejido funciona mejor para cada semilla.
Ze passen de strakheid aan op basis van het seizoen en de staat van de oogst.
Ajustan la tensión según la temporada y la condición de la cosecha.
Sorteren is geen eenvoudige taak.
Clasificar no es una tarea simple.
Het is een technisch proces dat kennis vereist van grootte, gewicht, kleur en textuur.
Es un proceso técnico que requiere conocimiento de tamaño, peso, color y textura.
De mat is het gereedschap dat dit proces snel en betrouwbaar maakt.
La estera es la herramienta que hace este proceso rápido y confiable.
Zonder sorteren bederft opgeslagen graan sneller.
Sin clasificar, el grano almacenado se echa a perder más rápido.
Stenen beschadigen maalgereedschap.
Las piedras dañan las herramientas de molienda.
Slechte zaden verspreiden ziekte naar de rest.
Las semillas malas propagan enfermedades al resto.
De mat beschermt de voedselvoorraad.
La estera protege el suministro de alimentos.
De graansorteermat is een precisie-instrument vermomd als een eenvoudig huishoudelijk voorwerp.
La estera para clasificar grano es una herramienta de precisión disfrazada de objeto doméstico simple.
Sorteren is een technisch proces en de gereedschappen die ervoor ontworpen zijn dragen generaties van kennis over textuur, grootte en kwaliteit.
Clasificar es un proceso técnico, y las herramientas diseñadas para ello llevan generaciones de conocimiento sobre textura, tamaño y calidad.