De ENIAC Zes: Zij Vonden Uit Hoe Je een Programma Repareert

Na de Tweede Wereldoorlog stond de krachtigste computer ter wereld in een gebouw in Philadelphia.

Após a Segunda Guerra Mundial, o computador mais poderoso do mundo ficava num edifício na Filadélfia.

Het heette ENIAC.

Chamava-se ENIAC.

Het vulde een hele kamer met draden, buizen en knipperende lampjes.

Enchia uma sala inteira com fios, tubos e luzes a piscar.

Zes vrouwen werden aangesteld om het te laten werken.

Seis mulheres foram contratadas para o fazer funcionar.

Hun namen waren Kathleen McNulty, Jean Bartik, Betty Holberton, Marlyn Meltzer, Ruth Teitelbaum en Frances Spence.

Os seus nomes eram Kathleen McNulty, Jean Bartik, Betty Holberton, Marlyn Meltzer, Ruth Teitelbaum e Frances Spence.

Ze hadden geen instructiehandleiding.

Não tinham manual de instruções.

Niemand had ooit een computer als deze geprogrammeerd.

Ninguém tinha alguma vez programado um computador assim.

Ze moesten de methode ter plekke uitvinden.

Tiveram de inventar o método à medida que avançavam.

Om ENIAC te programmeren, moesten ze paden volgen door honderden bedrading diagrammen.

Para programar o ENIAC, tinham de traçar caminhos através de centenas de diagramas de fios.

Er was geen scherm om naar te kijken.

Não havia nenhum ecrã para ver.

Er was geen code om te lezen op de manier zoals we die nu begrijpen.

Não havia código para ler da maneira como o entendemos hoje.

Een fout betekende een verkeerde draad of een verkeerde schakelaarinstellinggens in een wand van metaal en glas.

Um erro significava um fio errado ou um interruptor mal posicionado algures numa parede de metal e vidro.

Wanneer de machine het verkeerde antwoord gaf, moesten de vrouwen uitvinden waarom.

Quando a máquina dava a resposta errada, as mulheres tinham de descobrir porquê.

Dit was het begin van het debuggen.

Este foi o início da depuração.

Ze bedachten testgevallen.

Elas inventaram casos de teste.

Ze voerden dezelfde berekening op meerdere manieren uit om fouten te ontdekken.

Elas executavam o mesmo cálculo de várias formas para detetar erros.

Ze maakten schriftelijke verslagen van elke configuratie zodat een berekening exact herhaald kon worden.

Criaram registos escritos de cada configuração para que um cálculo pudesse ser repetido exatamente.

Ze ontwikkelden gewoonten die van programmeren een leerbaar vak maakten.

Desenvolveram hábitos que tornaram a programação numa arte ensinável.

Na de oorlog gingen ze verder met ander werk.

Após a guerra, continuaram com outros trabalhos.

Betty Holberton hielp de eerste software-tools te ontwikkelen.

Betty Holberton ajudou a desenvolver as primeiras ferramentas de software.

Jean Bartik leidde teams die de volgende generatie computers bouwden.

Jean Bartik liderou equipas que construíram a próxima geração de computadores.

Hun methoden verspreidden zich zonder erkenning, opgenomen in een vakgebied dat niet altijd onthoudt waar de methoden vandaan kwamen.

Os seus métodos espalharam-se sem crédito, absorvidos numa área que nem sempre se lembrava de onde vinham os métodos.

Maar de manier waarop een programmeur vandaag zijn werk controleert, een test schrijft en een logboek bijhoudt van wat ze hebben veranderd, die gewoonten werden gevormd in die kamer, door die zes vrouwen, met patchkabels en geduld.

Mas a forma como um programador hoje verifica o seu trabalho, escreve um teste e mantém um registo do que mudou, esses hábitos foram moldados naquela sala, por aquelas seis mulheres, com cabos de ligação e paciência.

Moraal: Elk vak heeft zijn eerste meesters nodig, en de meesters die vergeten zijn, hebben het vak het meest gevormd.

Moral: Cada arte precisa dos seus primeiros mestres, e os mestres que são esquecidos foram os que mais moldaram a arte.