As Seis do ENIAC: Elas Inventaram Como Reparar um Programa

Após a Segunda Guerra Mundial, o computador mais poderoso do mundo ficava num edifício na Filadélfia.

Po drugiej wojnie światowej najpotężniejszy komputer na świecie stał w budynku w Filadelfii.

Chamava-se ENIAC.

Nazywał się ENIAC.

Enchia uma sala inteira com fios, tubos e luzes a piscar.

Wypełniał cały pokój drutami, lampami i migającymi światłami.

Seis mulheres foram contratadas para o fazer funcionar.

Sześć kobiet zostało zatrudnionych, by go uruchomić.

Os seus nomes eram Kathleen McNulty, Jean Bartik, Betty Holberton, Marlyn Meltzer, Ruth Teitelbaum e Frances Spence.

Nazywały się Kathleen McNulty, Jean Bartik, Betty Holberton, Marlyn Meltzer, Ruth Teitelbaum i Frances Spence.

Não tinham manual de instruções.

Nie miały instrukcji obsługi.

Ninguém tinha alguma vez programado um computador assim.

Nikt nigdy wcześniej nie programował takiego komputera.

Tiveram de inventar o método à medida que avançavam.

Musiały wymyślać metodę w miarę pracy.

Para programar o ENIAC, tinham de traçar caminhos através de centenas de diagramas de fios.

Aby zaprogramować ENIAC, musiały śledzić ścieżki przez setki schematów okablowania.

Não havia nenhum ecrã para ver.

Nie było ekranu, na który można by patrzeć.

Não havia código para ler da maneira como o entendemos hoje.

Nie było kodu do odczytania w taki sposób, jak go dziś rozumiemy.

Um erro significava um fio errado ou um interruptor mal posicionado algures numa parede de metal e vidro.

Błąd oznaczał zły drut lub błędne ustawienie przełącznika gdzieś w ścianie metalu i szkła.

Quando a máquina dava a resposta errada, as mulheres tinham de descobrir porquê.

Gdy maszyna dawała błędną odpowiedź, kobiety musiały znaleźć przyczynę.

Este foi o início da depuração.

To był początek debugowania.

Elas inventaram casos de teste.

Wynalazły przypadki testowe.

Elas executavam o mesmo cálculo de várias formas para detetar erros.

Uruchamiały ten sam rachunek na kilka sposobów, by wychwycić błędy.

Criaram registos escritos de cada configuração para que um cálculo pudesse ser repetido exatamente.

Tworzyły pisemne zapisy każdej konfiguracji, by obliczenie można było dokładnie powtórzyć.

Desenvolveram hábitos que tornaram a programação numa arte ensinável.

Wypracowały nawyki, które uczyniły programowanie rzemiosłem, którego można się nauczyć.

Após a guerra, continuaram com outros trabalhos.

Po wojnie zajęły się innymi pracami.

Betty Holberton ajudou a desenvolver as primeiras ferramentas de software.

Betty Holberton pomagała rozwijać pierwsze narzędzia programowe.

Jean Bartik liderou equipas que construíram a próxima geração de computadores.

Jean Bartik kierowała zespołami budującymi następną generację komputerów.

Os seus métodos espalharam-se sem crédito, absorvidos numa área que nem sempre se lembrava de onde vinham os métodos.

Ich metody rozprzestrzeniły się bez należnego uznania, wchłoniete przez dziedzinę, która nie zawsze pamiętała, skąd pochodzą.

Mas a forma como um programador hoje verifica o seu trabalho, escreve um teste e mantém um registo do que mudou, esses hábitos foram moldados naquela sala, por aquelas seis mulheres, com cabos de ligação e paciência.

Ale sposób, w jaki programista dziś sprawdza swoją pracę, pisze test i prowadzi rejestr zmian, te nawyki zostały ukształtowane w tamtym pokoju przez te sześć kobiet, przy użyciu kabli krosowniczych i cierpliwości.

Moral: Cada arte precisa dos seus primeiros mestres, e os mestres que são esquecidos foram os que mais moldaram a arte.

Morał: Każde rzemiosło potrzebuje swoich pierwszych mistrzów, a zapomniani mistrzowie ukształtowali je najbardziej.