Archiwum Kucharki-Migrantki

Rosa przeprowadziła się z Filipin do Holandii w wieku trzydziestu jeden lat.

Rosa war mit einunddreißig Jahren von den Philippinen in die Niederlande gezogen.

Pracowała jako opiekunka domowa.

Sie arbeitete als Hauspflegerin.

W wolnym czasie gotowała.

In ihrer Freizeit kochte sie.

Gotowała potrawy, których nauczyła ją mama, te, które wcześniej robiła babcia.

Sie kochte die Gerichte, die ihre Mutter ihr beigebracht hatte, die, die ihre Großmutter zuvor gemacht hatte.

Nie miała przepisów na piśmie.

Sie hatte keine schriftlichen Rezepte.

Wszystko żyło w jej rękach i pamięci.

Alles lebte in ihren Händen und ihrem Gedächtnis.

Po kilku latach poznała inne Filipinki w mieście, które miały to samo doświadczenie.

Nach ein paar Jahren traf sie andere philippinische Frauen in der Stadt, die dieselbe Erfahrung hatten.

Gotowały te same dania z pamięci.

Sie kochten dieselben Gerichte aus dem Gedächtnis.

Martwiły się o to samo: co stanie się z tymi przepisami, gdy ich pokolenie odejdzie?

Sie sorgten sich um dasselbe: Was würde mit diesen Rezepten passieren, wenn ihre Generation weg war?

Ich dzieci dorastały mówiąc po niderlandzku.

Ihre Kinder wuchsen mit Niederländisch auf.

Niektóre nigdy nie widziały, jak przyrządza się całą rybę.

Manche hatten noch nie gesehen, wie ein ganzer Fisch zubereitet wird.

Niektóre nie znały nazw składników w języku rodziców.

Einige kannten die Namen der Zutaten nicht in der Sprache ihrer Eltern.

Rosa zaczęła nagrywać.

Rosa begann aufzunehmen.

Filmowała siebie podczas gotowania każdego dania i komentowała po filipińsku i po niderlandzku.

Sie filmte sich selbst beim Kochen jedes Gerichts und kommentierte auf Philippinisch und Niederländisch.

Pisała krótkie notatki o tym, skąd pochodzi każde danie, kto ją go nauczył i na jaką okazję było przygotowywane.

Sie schrieb kurze Notizen darüber, woher jedes Gericht stammte, wer es ihr beigebracht hatte und für welche Gelegenheit es gemacht wurde.

Udostępniła filmy w prywatnej grupie z innymi Filipinkami w mieście.

Sie teilte die Videos in einer privaten Gruppe mit anderen philippinischen Frauen in der Stadt.

Zaczęły dodawać własne wersje.

Sie begannen, ihre eigenen Versionen hinzuzufügen.

To samo danie pojawiło się na cztery różne sposoby z czterech różnych regionów.

Dasselbe Gericht erschien auf vier verschiedene Arten aus vier verschiedenen Regionen.

Wybuchły kłótnie o właściwą metodę.

Streitigkeiten über die richtige Methode brachen aus.

Potem śmiech.

Dann Lachen.

Potem więcej przepisów.

Dann mehr Rezepte.

Lokalna biblioteka dowiedziała się o projekcie i zaproponowała pomoc w jego właściwym zarchiwizowaniu.

Eine lokale Bibliothek hörte von dem Projekt und bot an, es ordentlich zu archivieren.

Zbiory zostały zdigitalizowane i udostępnione szerszej społeczności.

Die Sammlung wurde digitalisiert und der breiteren Gemeinschaft zugänglich gemacht.

Filipińskie rodziny z innych części kraju poprosiły o dostęp.

Philippinische Familien anderswo im Land beantragten Zugang.

Archiwum nie było muzeum.

Das Archiv war kein Museum.

Był to żywy dokument, wciąż rosnący.

Es war ein lebendiges Dokument, das noch immer wächst.

Rosa powiedziała, że nie miała zamiaru zachować kultury.

Rosa sagte, sie hatte nicht vorgehabt, eine Kultur zu bewahren.

Po prostu nie chciała zapomnieć o swojej mamie.

Sie hatte einfach ihre Mutter nicht vergessen wollen.